پیشمطالعه قبل از کلاس را در ۱۵ دقیقه جمع کنید
برای پیشمطالعه قبل از کلاس قرار نیست فصل را کامل یاد بگیرید. در ۱۵ دقیقه هدف جلسه را پیدا کنید، تیترها و شکلها را مرور کنید، آنچه از قبل میدانید بنویسید و دو سؤال بسازید. با همین نقشهٔ اولیه، هنگام تدریس بهتر تشخیص میدهید کدام نکته تازه، مهم یا مبهم است.
پیشمطالعه قبل از کلاس دقیقاً یعنی چه؟
پیشمطالعه یک نگاه هدفمند پیش از تدریس است، نه مطالعهٔ عمیق و نه جلو زدن از معلم یا استاد. خروجی آن باید یک نقشهٔ کوچک از جلسه باشد: قرار است دربارهٔ چه چیزی صحبت شود، چه واژهها یا ایدههایی ناآشنا هستند و دوست دارید در کلاس پاسخ کدام سؤال را بگیرید. اگر پس از پیشمطالعه هنوز همهٔ مطلب را بلد نیستید، کار را درست انجام دادهاید؛ هدف فقط آشنا شدن با زمین بازی است.
وقتی پیش از کلاس عنوانها، نمودارها، تعریفهای برجسته و سؤالهای پایان بخش را میبینید، هنگام تدریس مجبور نیستید همزمان ساختار کلی و همهٔ جزئیات را از صفر کشف کنید. میتوانید صحبت مدرس را روی یک چارچوب اولیه قرار دهید. مرکز یادگیری دانشگاه ایندیانا نیز پیشخوانی را راهی برای گرفتن تصویر کلی میداند و پیشنهاد میکند پیش از سخنرانی کلاسی، عنوانها، مقدمه، جملههای آغازین، تصویرها، واژگان و پرسشهای پایان فصل دیده شوند.
این کار با مرور بعد از کلاس فرق دارد. پیشمطالعه سؤال میسازد و ذهن را جهت میدهد؛ مرور بعد از کلاس، یادداشتهای جلسه را کامل و دانستهها را بازیابی میکند. همچنین قرار نیست متن را خلاصه کنید. اگر در پیشمطالعه وارد پاکنویس و جزئیات شوید، احتمالاً زمان تمام میشود و به هدف اصلی، یعنی ساختن نقشه و سؤال، نمیرسید.
روش ۱۵ دقیقهای پیشمطالعه قبل از کلاس
پیش از شروع، منبع درست را مشخص کنید. برنامهٔ درس، پیام مدرس، صفحهٔ اعلامشدهٔ کتاب، اسلاید یا فایل سامانه را ببینید. اگر محدوده روشن نیست، بهجای حدسزدن یک فصل کامل، پایان یادداشت جلسهٔ قبل و عنوان بعدی کتاب را بررسی کنید. زمانسنج را روی ۱۵ دقیقه بگذارید تا پیشمطالعه به یک پروژهٔ سنگین تبدیل نشود.
- دقیقهٔ ۱ تا ۲؛ هدف جلسه را پیدا کنید. عنوان مبحث، هدفهای یادگیری یا تکلیف خواندنی را روی برگه بنویسید. از خودتان بپرسید این جلسه ادامهٔ کدام بحث قبلی است. اگر هدف رسمی وجود ندارد، از عنوان و تمرینهای پایان بخش یک هدف موقت بسازید؛ مثلاً «تشخیص تفاوت دو نوع واکنش» یا «فهم دلیل یک رویداد تاریخی».
- دقیقهٔ ۳ تا ۶؛ ساختار را ببینید. تیتر و زیرتیترها، مقدمه و جمعبندی، کلمههای برجسته، جدولها، نمودارها و زیرنویس شکلها را مرور کنید. هنوز خطبهخط نخوانید. روی یک برگه فقط سه تا پنج عنوان اصلی را فهرست کنید. راهنمای دانشگاه پناستیت نیز برای پیشنمایش پیش از کلاس، دیدن هدفها، خلاصه، عنوانها، اصطلاحهای برجسته و شکلها را پیشنهاد میکند.
- دقیقهٔ ۷ تا ۹؛ دانستهٔ قبلی را فعال کنید. منبع را لحظهای ببندید و سه نکتهای را که دربارهٔ موضوع میدانید بنویسید. اگر هیچ نکتهای یادتان نمیآید، به جلسهٔ قبل نگاه کنید و یک پیوند پیدا کنید. مهم نیست دانستهها کامل باشند؛ حتی یک حدس نیز در کلاس چیزی برای تأیید یا اصلاح به شما میدهد.
- دقیقهٔ ۱۰ تا ۱۲؛ نقاط سخت را علامت بزنید. حداکثر پنج واژه، نماد، فرمول یا نام ناآشنا را ثبت کنید. فقط اگر نبودن یک تعریف مانع فهم کلی است، معنای کوتاهش را پیدا کنید. دنبالکردن هر پیوند و ویدئو در این مرحله پیشمطالعه را از مسیر خارج میکند. کنار مواردی که باید در تدریس به آنها گوش کنید، یک علامت سؤال بگذارید.
- دقیقهٔ ۱۳ تا ۱۵؛ دو سؤال بسازید. یک سؤال برای فهم پایه و یک سؤال برای رابطه یا کاربرد بنویسید؛ مثلاً «این فرمول چه زمانی به کار میرود؟» و «اگر یکی از شرطها تغییر کند، نتیجه چه میشود؟». پرسشها را بالای صفحهٔ یادداشت کلاس نگه دارید تا هنگام تدریس پاسخ را پیدا یا در زمان مناسب مطرح کنید.
اگر فقط پنج دقیقه وقت دارید، نسخهٔ کوتاه را اجرا کنید: عنوان و شکلها را ببینید، یک پیوند با جلسهٔ قبل بنویسید و یک سؤال بسازید. اگر ۲۰ تا ۳۰ دقیقه فرصت دارید، میتوانید مقدمه و جمعبندی را دقیقتر بخوانید، اما سقف زمانی را نگه دارید. هدف پیشمطالعه، تمامکردن کار جلسه نیست.
پیشمطالعه را با نوع درس هماهنگ کنید
در ریاضی، فیزیک و درسهای مسئلهمحور، تعریف نمادها، صورت قضیه یا فرمول اصلی و یک مثال حلشده را نگاه کنید. لازم نیست مثال را حفظ کنید. سعی کنید مسئله از شما چه میخواهد و هر داده چه نقشی دارد. سپس یک سؤال مشخص بنویسید: «چرا در این مرحله این فرمول انتخاب شده؟» بعد از کلاس باید خودتان مسئله حل کنید؛ پیشمطالعه جای تمرین را نمیگیرد.
در زیست، جغرافیا و درسهای تصویری، شکلها، محور نمودار، راهنمای رنگها و زیرنویسها را قبل از متن ببینید. رابطهٔ اجزا را حدس بزنید و یک بخش نامفهوم را علامت بگذارید. هنگام کلاس به اصلاح همان حدس گوش کنید. دیدن تصویر بدون خواندن عنوان و واحدهای محور مفید نیست؛ آنها بخشی از اطلاعاتاند.
در تاریخ، ادبیات و علوم انسانی، عنوانها، بازهٔ زمانی، نامهای اصلی و پرسش محوری متن را پیدا کنید. بین «ادعای نویسنده»، «شاهد» و «نمونه» فرق بگذارید. یک پرسش علّی یا مقایسهای بسازید: چرا این تغییر رخ داد؟ دیدگاه این متن با جلسهٔ قبل چه تفاوتی دارد؟ اگر متن طولانی است، دانشگاه بودین پیشنهاد میکند پیش از سخنرانی با مرور سریع ساختار و ایدههای اصلی، از کلاس برای تشخیص سطح و عمق فهم موردنیاز استفاده کنید.
در زبان، عنوان گفتوگو یا متن، واژههای کلیدی و الگوی دستوری جلسه را ببینید. سه واژه را در جملهٔ ساده به کار ببرید و حدس بزنید متن چه موقعیتی دارد. خواندن فهرست بلند واژهها بدون ساختن جمله معمولاً آمادگی کمتری برای مشارکت واقعی میسازد.
در کلاس ارائه یا بحث، علاوه بر مرور متن، یک نظر موقت و یک شاهد بنویسید. قرار نیست نظر نهایی باشد؛ آماده باشید با شنیدن استدلالهای کلاس آن را اصلاح کنید. این آمادهسازی باعث میشود مشارکت در کلاس فقط به پاسخ فوری و بداهه وابسته نباشد.
چه چیزهایی پیشمطالعه نیست؟
خواندن خطبهخط کل فصل: این کار میتواند مطالعهٔ اصلی باشد، اما برای پیشمطالعهٔ کوتاه بیش از حد گسترده است. وقتی جزئیات زیادی وارد میکنید، ساختار متن گم میشود. ابتدا نقشه را بسازید و خواندن عمیق را مطابق تکلیف و برنامهٔ درس انجام دهید.
کپیکردن تیترها بدون فکر: نوشتن فهرست بهتنهایی کافی نیست. کنار هر عنوان یک حدس، پیوند یا سؤال کوتاه بگذارید. راهنمای دانشگاه آلاباما در هانتسویل نیز پیشنمایش را ساختن چارچوب، پیشبینی موضوع و توجه به شیوهٔ سازماندهی متن معرفی میکند، نه رونویسی مکانیکی.
جستوجوی بیپایان برای هر واژه: اگر با نخستین اصطلاح ناآشنا ده صفحه و ویدئو باز کنید، به نمای کلی نمیرسید. موارد ضروری را کوتاه روشن کنید و بقیه را برای کلاس علامت بزنید. فایلها را نیز پراکنده ذخیره نکنید؛ در صورت نیاز راهنمای مدیریت فایلهای درسی کمک میکند منبع جلسه را سریع پیدا کنید.
انتظار فهم کامل: بعضی متنها عمداً به توضیح مدرس، پیشنیاز یا فعالیت کلاسی نیاز دارند. حتی یک تجربهٔ آموزشی دانشگاه موناش برای متنهای دانشگاهی دشوار ابتدا فعالیتی برای فعالکردن دانش قبلی و معرفی واژگان انجام داد و خواندن عمیق را به بعد از کلاس منتقل کرد. پس پیشخوانی برای همهٔ درسها یک نسخهٔ ثابت ندارد؛ برنامهٔ رسمی مدرس و دشواری متن را معیار قرار دهید.
حذف پیشمطالعه بعد از یک هفتهٔ شلوغ: روال را کوچک کنید، نه اینکه کاملاً کنار بگذارید. پنج دقیقه دیدن تیتر و ساختن سؤال بهتر از برنامهٔ ۴۵ دقیقهای است که اجرا نمیشود. پیشمطالعه را کنار یک نشانهٔ ثابت بگذارید؛ مثلاً بلافاصله پس از چیدن کیف فردا یا ابتدای بازهٔ مطالعهٔ همان درس.
نمونهٔ واقعی: آمادهشدن برای کلاس زیست
فرض کنید مریم فردا دربارهٔ «تنفس سلولی» کلاس دارد و معلم صفحات ۴۲ تا ۴۸ را اعلام کرده است. او زمانسنج را روشن میکند. در دو دقیقه عنوان جلسه و هدفی ساده مینویسد: «بفهمم سلول چگونه انرژی قابل استفاده میسازد.» سپس زیرتیترها و شکل مسیر کلی را میبیند. سه عنوان روی برگه میآید: محل مراحل، مواد ورودی و خروجی، نقش حاملهای انرژی.
در سه دقیقهٔ بعد، بدون نگاه به کتاب مینویسد که سلول به انرژی نیاز دارد و گلوکز در این فرایند نقش دارد، اما تفاوت مرحلهها را نمیداند. در شکل با چند نام ناآشنا روبهرو میشود. بهجای خواندن کامل همهٔ واکنشها، فقط محل هر مرحله را از زیرنویس پیدا میکند و کنار دو اصطلاح علامت سؤال میگذارد.
در پایان دو سؤال مینویسد: «چرا بخشی از فرایند در سیتوپلاسم و بخشی در میتوکندری رخ میدهد؟» و «عددهای انرژی در شکل دقیقاً به چه مرحلهای مربوطاند؟» فردا هنگام تدریس، پاسخ سؤال اول را کنار همان طرح اضافه میکند و برای سؤال دوم، چون هنوز ابهام دارد، در زمان پرسش آن را مطرح میکند. پس از کلاس با روال مرور فعال شکل را از حافظه بازسازی میکند. پیشمطالعهٔ او فقط ۱۵ دقیقه بود، ولی جهت گوشدادن و یادداشتبرداری را روشن کرد.
چکلیست پیشمطالعه قبل از کلاس
هفتهٔ اول، فقط سه جلسه را با این روش امتحان کنید. پس از هر کلاس کنار برگه بنویسید کدام بخش پیشمطالعه واقعاً به فهم یا یادداشتبرداری کمک کرد. اگر تیترها کافی بودند، دفعهٔ بعد سراغ جزئیات نروید؛ اگر اصطلاحهای پایه مانع فهم شدند، دو دقیقه بیشتر برای تعریفها بگذارید. روال خوب با درس و زمان واقعی شما تنظیم میشود.
جمعبندی: با سؤال وارد کلاس شوید، نه با فصلِ حفظشده
پیشمطالعه قبل از کلاس زمانی کاربردی است که کوتاه، هدفمند و قابل تکرار بماند. منبع و هدف را مشخص کنید، ساختار را ببینید، دانستهٔ قبلی را فعال کنید، نقاط ناآشنا را علامت بزنید و دو سؤال همراه ببرید. این کار قرار نیست تدریس، تمرین یا مطالعهٔ عمیق را حذف کند؛ فقط کمک میکند بفهمید در کلاس به چه چیزی گوش دهید. برای تبدیل آن به عادت، سه نوبت ۱۵ دقیقهای را در برنامهٔ هفتگی درسی کنار کلاسهای دشوارتر ثبت کنید و نتیجه را پس از یک هفته بسنجید.
منابع بررسیشده
- مرکز Learning.IU دانشگاه ایندیانا؛ راهبرد پیشخوانی و کاربرد آن پیش از سخنرانی کلاس.
- مرکز یادگیری دانشگاه روچستر؛ مرور، پیشبینی، دانش قبلی و هدف.
- برنامهٔ مهارتهای شناختی دانشگاه پناستیت؛ مراحل مرور پیش از کلاس.
- مرکز یادگیری و تدریس کالج بودین؛ مرور ساختار و اصطلاحها پیش از کلاس.
- مرکز موفقیت دانشجویان دانشگاه آلاباما در هانتسویل؛ راهنمای Preview, Read, Recall.